KONSPEKT ĆWICZEŃ Z PRZEDMIOTU „POSTĘPOWANIE CYWILNE”
SSR DR MARIUSZ ŚLADKOWSKI

07.06.18r. – grupa A
14.06.18r. – grupa B
07.06.18r. – grupa C

Temat
Zażalenie w postępowaniu cywilnym. Praktyczne aspekty wywodzenia i redagowania.

Zagadnienia
1.	Ogólna charakterystyka zażalenia jako zwyczajnego środka odwoławczego,
2.	Zażalenie na postanowienie kończące i niekończące postępowanie w sprawie,
3.	Wymogi formalne zażalenia i jego treść,
4.	Zażalenie na postanowienie sądu pierwszej instancji,
5.	Zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji (do Sądu Najwyższego oraz do innego równorzędnego składu sądu drugiej instancji – tzw. zażalenie poziome),
6.	Zażalenie na zarządzenie przewodniczącego,
7.	Zażalenie w postępowaniu nieprocesowym,
8.	Zażalenie w postępowaniu zabezpieczającym i egzekucyjnym,
9.	Rozwiązywanie kazusów dotyczących problematyki stanowiącej przedmiot ćwiczeń.

Źródła prawa
1.	Ustawa z dnia 17 listopada 1964 roku Kodeks postępowania cywilnego (t. j. Dz. U. 2018, poz. 155 z późn. zm.);
2.	Ustawa z dnia 06 lipca 1982 roku o radcach prawnych (t. j. Dz. U. 2017, poz. 1870 z późn. zm.);
3.	Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t. j. Dz. U. 2018, poz. 265);
4.	Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 03 października 2016 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. 2016, poz. 1715 z późn. zm.);
5.	Ustawa z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (t. j. Dz. U. 2018, Nr 300).
Zalecana literatura
1.	B. Bladowski : Metodyka pracy sędziego cywilisty, Warszawa 2009;
2.	T. Wiśniewski : Przebieg procesu cywilnego, Warszawa 2009;
3.	H. Pietrzkowski : Czynności procesowe zawodowego pełnomocnika w sprawach cywilnych, Warszawa 2013;
4.	S. Cieślak : Zasada formalizmu przy wnoszeniu środków odwoławczych w postępowaniu cywilnym, Przegląd Sądowy 2001, nr 4;
5.	P. Grzegorczyk : Środki zaskarżenia w postępowaniu cywilnym w świetle ustawy nowelizującej z 16 września 2011 r. – ogólna charakterystyka zmian, Przegląd Sądowy 2012, nr 4.

Przykładowe orzecznictwo
1)	Postanowienie SN z dnia 03 marca 1972 roku, II PR 211/72, OSNCP 1972/11/210;
2)	Postanowienie SN z dnia 15 grudnia 2005 roku, I PZ 22/05, OSNP 2006/21-22/330;
3)	Postanowienie SN z dnia 18 listopada 1982 roku, I CZ 115/82, LexPolonica nr 321265;
4)	Uchwała SN z dnia 14 października 1992 roku, II CZP 126/92, OSNCP 1993/3/37;
5)	Uchwała SN z dnia 23 sierpnia 2006 roku, III CZP 56/06, OSNC 2007/3/43;
6)	Wyrok SN z dnia 19 września 2002 roku, II CKN 1090/00, OSNC 2003/12/66.

Kazusy
1)	Reprezentujesz jako radca prawny Annę Nowak i Jana Nowaka, którzy wystąpili przeciwko ich matce Janinie Nowak z pozwem o zapłatę kwoty po 10.000,00 złotych. W toku sprawy sąd odrzucił Twoje odwołanie od zarządzenia przewodniczącego w przedmiocie sprostowania protokołu rozprawy. Czy Będziesz mógł/mogła wnieść zażalenie na przedmiotowe postanowienie sądu?
2)	Gmina Poczesna wystąpiła przeciwko Annie Nowak i Janowi Nowakowi z pozwem o rozwiązanie umowy użytkowania wieczystego obejmującego działkę X. W toku sprawy sąd odwoławczy odrzucił wniosek pozwanych o doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem celem wniesienia skargi kasacyjnej. Czy na postanowienie to pozwanym służy zażalenie? Jeżeli tak, to czy będzie musiał je wnieść adwokat lub radca prawny?
3)	Reprezentujesz Janinę Nowak, która została pozwana do Sądu, jako sprawczyni wypadku komunikacyjnego na szkodę swojego byłego męża Tomasza Nowaka, o zapłatę kwoty 10.000 złotych tytułem odszkodowania za uszkodzenie auta powoda. Do sprawy w charakterze interwenienta ubocznego po stronie powodowej przystąpiło Towarzystwo Ubezpieczeń i Reasekuracji „Nie Bój nic!” Spółka Akcyjna w Warszawie. W toku sprawy Sąd z urzędu odmówił mu prawa udziału w sprawie. Czy na postanowienie to służy zażalenie?
4)	Sędzia Ildefons Śmierdzirobótka wymyślił sobie, że w zapowiadającej się na „(nie)proces stulecia” sprawie o podział majątku wspólnego Janiny Nowak i Tomasza Nowaka odrzuci wniosek pod byle jakim pretekstem. Liczy na to, że nawet jeśli sąd odwoławczy uchyli jego postanowienie na skutek ewentualnego zażalenia, to sprawę będzie musiał rozpoznać inny niż on sędzia. Czy jego chytry plan ma szansę się powieść w świetle art. 386 § 5 k.p.c.?
5)	Sędzia Ildefons Śmierdzirobótka po wielu latach pracy awansował do Sądu Okręgowego. Wymyślił sobie, że w sprawie z powództwa Anny Malinowskiej przeciwko Janowi Malinowskiemu o zapłatę, w której wniesiono po terminie apelację od wyroku sądu pierwszej instancji (czego sąd ten nie zauważył), zamiast odrzucić tę apelację postanowieniem, uczyni to wyrokiem. Liczy na to, że strona wniesie skargę kasacyjną po upływie terminu z art. 394 § 2 k.p.c., którą on sprytnie odrzuci jako spóźnioną. Czy jego chytry plan ma szansę się powieść?

KAZUS DODATKOWY DO OPRACOWANIA W DOMU:

Pełnoletnia wnioskodawczyni Aldona Wicher we wniosku z dnia 12 września 2013 roku wniosła do Sądu Rejonowego w Zabrzu o stwierdzenie nabycia spadku po swoim ojcu Janie Wicher zmarłym dnia 02 stycznia 2013 roku w Zabrzu, ostatnim miejscu jego zamieszkania. Jako uczestnika postępowania wskazała pełnoletniego Bruna Wicher – swojego brata a syna spadkodawcy. W uzasadnieniu wniosku podniosła, że spadkodawca pozostawił testament własnoręczny z dnia 29 grudnia 2012 roku, w którym powołał ją do oddziedziczenia całości spadku po nim. Ponadto podała, że spadek po spadkodawcy przyjmuje z dobrodziejstwem inwentarza albowiem obawia się, że ojciec, który miał kochankę, mógł zaciągnąć za jej namową jakieś kredyty lub pożyczki. Na wniosku wnioskodawczyni uiściła w znaczkach sądowych opłatę sądową w kwocie 50,00 złotych. W załączeniu przedłożyła odpis wniosku dla uczestnika postępowania, skrócone odpisy aktu urodzenia swój i brata, jak również skrócony odpis aktu zgonu spadkodawcy.
Zarządzeniem z dnia 16 września 2013 roku SSR Mateusz Opłatek wyznaczył termin rozprawy na dzień 30 września 2013 roku, polecając wezwać na nią wnioskodawczynię oraz uczestnika postępowania. Temu ostatniemu polecił doręczyć odpis wniosku z zobowiązaniem do złożenia odpowiedzi na wniosek w terminie 7 dni pod rygorem pominięcia zarzutów.
Wnioskodawczyni wezwanie na rozprawę otrzymała w dniu 19 września 2013 roku, zaś uczestnik postępowania w dniu 30 września 2013 roku w godzinach porannych.
Na rozprawie w dniu 30 września 2013 roku przed Sądem Rejonowym w Zabrzu stawiła się wnioskodawczyni, uczestnik postępowania wraz z pełnomocnikiem adw. Stefanem Zajadłym, a także w charakterze publiczności Anna Pokusa.
Wnioskodawczyni podtrzymała dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Pełnomocnik uczestnika postępowania przychylił się do wniosku wnioskodawczyni o stwierdzenie nabycia spadku po swoim ojcu Janie Wicher, przy czym wniósł o orzeczenie, że spadek na postawie ustawy nabyli wnioskodawczyni i jego klient w częściach równych. Zakwestionował bowiem autentyczność testamentu spadkodawcy. Jego klient słyszał bowiem, jak siostra chwaliła się komuś przez telefon dwa dni po śmierci ojca, że właśnie skończyła pisać „jego” testament. Na okoliczność ustalenia autentyczności testamentu wnioskodawcy wniósł o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego grafologa. Ponadto, na wypadek gdyby grafolog uznał, że testament jest autentyczny, zakwestionował jego ważność, albowiem spadkodawca od dnia 20 grudnia 2012 roku przebywał w stanie śpiączki, z której się już nie wybudził. Na powyższą okoliczność zawnioskował o dopuszczenie dowodu z zeznań świadka Lucyny Tartan – siostry spadkodawcy, która mieszkała wraz ze stronami i spadkodawcą w okresie od 01 grudnia 2012 roku do dnia śmierci spadkodawcy.
Następnie o głos poprosiła Anna Pokusa. Po udzieleniu jej głosu oznajmiła, że jest przedstawicielem ustawowym małoletniego Zbigniewa Wicher, który jest owocem jej nieformalnego związku ze spadkodawcą. Na okoliczność powyższego złożyła do akt sprawy skrócony odpis aktu urodzenia Zbigniewa Wicher, potwierdzający, że jest on synem jej i spadkodawcy. Anna Pokusa wniosła o wezwanie do udziału  w sprawie w charakterze uczestnika postępowania Zbigniewa Wicher.
Sąd po wysłuchaniu powyższych stanowisk wydał do protokołu rozprawy postanowienie następującej treści:
„Sąd postanowił:
1.	oddalić wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego grafologa,
2.	oddalić wniosek o dopuszczenie dowodu z zeznań świadka Lucyny Tartan,
3.	odrzucić wniosek o wezwanie do udziału  w sprawie w charakterze uczestnika postępowania Zbigniewa Wicher.”
Następnie Sąd w trybie art. 304 w związku z art. 13 § 2 k.p.c. przesłuchał wnioskodawczynię i uczestnika postępowania ograniczając się do zapytania ich, czy są jedynymi dziećmi spadkodawcy i czy wiedzieli o istnieniu trzeciego dziecka spadkodawcy. Na pierwsze pytanie odpowiedzieli oni zgodnie twierdzącą, na drugie również zgodnie przecząco. Po odczytaniu zeznań wnioskodawczyni i uczestnika postępowania Sąd zamknął rozprawę i ogłosił, że postanowienie kończące postępowanie w sprawie zostanie wydane w dniu 07 października 2013 roku.
Po wywołaniu sprawy w dniu 07 października 2013 roku Sąd ponownie odroczył ogłoszenie postanowienia kończącego postępowanie w sprawie tym razem do dnia 08 października 2013 roku.
W dniu 08 października 2013 roku Sąd Rejonowy w Zabrzu wydał postanowienie, którego sentencja brzmiała:
„postanawia:
1.	stwierdzić, że spadek po spadkodawcy Janie Wicher, zmarłym dnia 02 stycznia 2013 roku w Zabrzu, ostatnio stale zamieszkałym w Zabrzu, na podstawie testamentu własnoręcznego z dnia 29 grudnia 2012 roku, nabyła w całości jego córka wnioskodawczyni Aldona Wicher c. Zofii ur. 10 stycznia 1990 roku z dobrodziejstwem inwentarza;
2.	zasądzić od uczestnika postępowania na rzecz wnioskodawczyni kwotę 50,00 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania w sprawie”.
Na wniosek pełnomocnika uczestnika postępowania Sąd sporządził uzasadnienie przedmiotowego postanowienia, w którym stwierdził m. in., iż na studiach sędzia referent był uczestnikiem konwersatorium pt. „Grafologia – zarys wykładu”. Nabyta na nim wiedza pozwala stwierdzić z dużym prawdopodobieństwem, że przedmiotowy testament spadkodawcy jest autentyczny, wobec czego zbytecznym jest powoływanie biegłego na tę okoliczność. Tak samo odniósł się Sąd do wniosku o dopuszczenie dowodu z zeznań świadka Lucyny Tartan. Uznał bowiem, że świadek jako osoba będąca sama w podeszłym wieku (75 lat) nie byłaby w stanie obiektywnie ocenić „trzeźwości” umysłu spadkodawcy w chwili sporządzania testamentu. Wreszcie, w zakresie odrzucenia wniosku o wezwanie do udziału  w sprawie w charakterze uczestnika postępowania Zbigniewa Wicher, uznał Sąd, iż wniosła go osoba nieuprawniona. W zakresie kosztów postępowania Sąd uznał za zasadne obciążenie nimi uczestnika postępowania, a to wobec faktu, że cyt. „…w sumie przegrał on sprawę…”.
POLECENIE
Zastępuje Pan/i uczestnika postępowania. Pana/i zadaniem jest sporządzenie apelacji lub opinii o niecelowości jej wnoszenia. W treści kazusu zostało przy tym opisane co najmniej 10 uchybień Sądu (zarówno formalno-, jak i materialno-prawnych. Jest Pan/i zobowiązany/a do wskazania w treści apelacji (opinii) co najmniej 10 takich uchybień wraz ze sformułowaniem na ich podstawie zarzutu ze wskazaniem jego podstawy prawnej (względnie wskazaniem samej jego podstawy prawnej w sytuacji, gdy Pan/i uznał/a wniesienie apelacji za nieuzasadnione). Uchybienia te należy wskazać w w/w ilości bez względu na ich wagę procesową (np. nawet w sytuacji, gdyby jedno z nich skutkowało nieważnością postępowania, okoliczność ta nie zwalnia Zdającego od konieczności wskazania pozostałych; podobnie, jeśli ich wystąpienie ostatecznie nie wpłynęło na treść orzeczenia).