ROZWIĄZANIE I OMÓWIENIE KAZUSU 
Z PRZEDMIOTU „POSTĘPOWANIE CYWILNE”
SSR DR MARIUSZ ŚLADKOWSKI
16.06.20r. – grupa C, 23.06.20r. – grupa B, 30.06.20r. – grupa A

Kazus
Reprezentujesz Janinę Nowak, która została pozwana do Sądu, jako sprawczyni wypadku komunikacyjnego na szkodę swojego byłego męża Tomasza Nowaka, o zapłatę kwoty 10.000 złotych tytułem odszkodowania za uszkodzenie auta powoda. Do sprawy w charakterze interwenienta ubocznego po stronie powodowej przystąpiło Towarzystwo Ubezpieczeń i Reasekuracji „Nie Bój nic!” Spółka Akcyjna w Warszawie. W toku sprawy Sąd z urzędu odmówił mu prawa udziału w sprawie. Czy na postanowienie to służy zażalenie?

Omówienie
W systemie zaskarżania orzeczeń sądowych zażalenie jest jednym z dwóch - obok apelacji - podstawowych (zwyczajnych) środków odwoławczych. Jest ono środkiem odwoławczym przysługującym od rozstrzygnięć sądów pierwszej instancji, wyjątkowo natomiast przysługuje od postanowień sądu drugiej instancji.
Zażalenie w postępowaniu cywilnym jest środkiem odwoławczym:
•	od postanowień rozstrzygających nie co do istoty sprawy, lecz w kwestiach procesowych,
•	suspensywnym,
•	o względnej dewolutywności.
Suspensywność zażalenia polega na wstrzymaniu (zawieszeniu) prawomocności postanowienia (zarządzenia) do chwili rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu odwoławczym. Wstrzymuje ono tym samym zakończenie całego postępowania w sprawie lub tylko poszczególnego jego stadium (gdy dotyczy rozstrzygnięcia kwestii wpadkowej). Postanowienie staje się prawomocne formalnie, a więc niewzruszalne, dopiero wtedy, gdy nie podlega już zaskarżeniu za pomocą zażalenia (art. 363 k.p.c.), tj. gdy upłynął ustawowy termin do wniesienia go lub gdy nie zostało ono uwzględnione.
Dewolutywność polega na przeniesieniu postępowania wywołanego wniesieniem zażalenia przed sąd wyższej instancji w celu rozstrzygnięcia o bycie (losie) zaskarżonego postanowienia. Skutek ten wywierają tylko środki odwoławcze, inne bowiem środki zaskarżenia (sensu largo) powodują ponowne rozpoznanie sprawy przez sąd, który wydał zaskarżone postanowienie. Dewolutywność, pozostająca w ścisłym związku z zasadą instancyjności, a zwłaszcza z tzw. tokiem instancji w postępowaniu cywilnym, zawiera w sobie element nadzoru judykacyjnego, co z kolei stanowi gwarancję zasady prawdy obiektywnej. Wyłączenie skutku dewolutywnego może nastąpić wyjątkowo, gdy zażalenie zarzuca nieważność postępowania lub jest oczywiście uzasadnione. W takich warunkach bowiem sąd, który wydał zaskarżone postanowienie, może je uchylić i w miarę potrzeby sprawę rozpoznać na nowo, nie przesyłając już akt sprawy sądowi drugiej instancji (art. 395 § 2 k.p.c.).
Szczególne - w zestawieniu z apelacją - odformalizowanie zażalenia polega na tym, że:
•	minimalne są wymagania kodeksu co do formy zażalenia, które, poza warunkami przepisanymi dla pisma procesowego, zawierać powinno jedynie wskazanie zaskarżonego postanowienia i wniosek o jego zmianę lub uchylenie oraz "zwięzłe uzasadnienie";
•	w zażaleniu mogą być także wskazane, w miarę potrzeby, nowe fakty i dowody, choćby nawet istniała obiektywnie możliwość powołania ich w pierwszej instancji;
•	w pewnych wypadkach - wyjątkowo - nie doręcza się odpisu zażalenia stronie przeciwnej, co umożliwia niezwłoczne przedstawienie akt sądowi drugiej instancji;
•	rozpoznanie zażalenia następuje z zasady na posiedzeniu niejawnym;
•	możliwe jest - w określonych warunkach - rozpoznanie zażalenia przez sąd pierwszej instancji;
•	samo rozpoznanie zażalenia następuje według wzoru apelacji - sąd może przeprowadzić nowe dowody oraz dochodzenie i dokonywać samodzielnie ustaleń faktycznych, przy czym zasadą jest rozstrzygnięcie merytoryczne, a wyjątkowo tylko zapada orzeczenie kasatoryjne.

Rozwiązanie
Na wydane z urzędu postanowienie niedopuszczające interwenienta ubocznego do udziału w sprawie po stronie powodowej nie przysługuje zażalenie. Zgodnie bowiem z treścią art. 3941a § 1 pkt 2 k.p.c., zażalenie do innego składu sadu pierwszej instancji przysługuje na postanowienie sądu pierwszej instancji, którego przedmiotem jest oddalenie opozycji przeciwko wstąpieniu interwenienta ubocznego oraz niedopuszczenie interwenienta do udziału w sprawie wskutek uwzględnienia opozycji. Z powyższego wynika, że zażalenie w tym zakresie przysługuje wyłącznie na postanowienie zapadłe na skutek opozycji. Analogiczne stanowisko przedstawił Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 14.10.1992 r., sygn. akt III CZP 126/92.

Reasumując, na 96 prac z trzech Państwa grup, które do dzisiaj otrzymałem, 93 osoby prawidłowo skonstatowały, że na w/w postanowienie zażalenie nie przysługuje. Ci spośród Państwa, którzy udzielili błędnej odpowiedzi, przyjęli, że primo możliwym jest zastosowanie rozszerzającej wykładni art. 3941a § 1 pkt 2 k.p.c. (błędne założenie, albowiem zażalenie przysługuje jedynie w wyraźnie wskazanych sytuacjach!!!), secundo uznali, iż przedmiotowe postanowienie jest kończącym postępowanie w sprawie z punktu widzenia interwenienta ubocznego (błędne założenie, albowiem interwenient uboczny nie jest stroną!!!). Jednakowoż po analizie warstwy teoretycznej Państwa prac wszystkim Państwu kazus zaliczam.

Serdecznie pozdrawiam,
Mariusz Śladkowski